Mebde' ve Meâd
Başlangıç ve sonuç, dünyâ ve âhiret; mahlûkların (yaratılmışların) nereden ve nasıl vücûda geldiği, onları kimin yarattığı, yaratılış hikmetleri, sonunda ne olacakları ve ölümden sonraki hâlleri.
Tanım
Kelâm; Allahü teâlânın zât ve sıfatlarından, nübüvvet (Peygamberliğe âit mes'elelerden) ve mebde' ve meâd bakımından yaratılmışların hâllerinden bahseden ilimdir. Tecrübî ilimler de mahlûkların hâllerinden bahseder fakat mebde' ve meâd bakımından değil. Sâdece, onların hissedilebilen, tecrübe ve müşâhede olunabilen (deney ve gözleme) tabiî durumlarını ele alır. Meselâ ana karnındaki çocuğun nasıl teşekkül edip, meydâna geldiğini ve doğuncaya kadar geçirdiği safhaları inceler. Fakat onu kimin yarattığından, yaratılış hikmetinden, dünyâya gelip îmânla ölürse Cennet'e, îmânla ölmezse Cehennem'e gireceğinden bahsetmez. Mebde' ve meâd hâlleri olan bu hususlardan kelâm ilmi bahseder. Kelâm ilmi gibi, felsefe de, mahlûklardan mebde' ve meâd îtibâriyle bahseder. Ancak, kelâm ilmi, bunda nakli yâni Kur'ân-ı kerîmi ve hadîs-i şerîfi esas aldığı hâlde, felsefe aklı esas alır. Söylediklerinin dîne uygun olup olmadığına bakmaz. Bu yüzden, dîne aykırı pekçok fikir ortaya atar.
Ek
(Mebde ve Mead) kitabı, Büyük İslam alimi İmam-ı Rabbani Müceddid-i elf-i sani Ahmed Faruki Serhendi hazretlerinin eseridir.
Tesavvuf, itikad ve bilhassa Allahü tealanın sıfatları üzerindeki kıymetli yazıları, talebesi Muhammed Sıddik-i Bedahşi Kişmi tarafından 1019 senesinde toplanarak bu kitab meydana getirilmişdir.
Bu kitap 128 sayfadır. – Teyid-i Ehl-i Sünnet) kitabı ilebir arada – Kitabı Hakikat Kitabevinden isteyebilirsiniz.
Kaynak: Dînî Terimler · 2 dk okuma
Bölüm: Dînî Terimler