Dînî Terimler
Kütüphane açılıyor…
Dînî Terimler

Dînî Terimler · Genel

Âdem

Aleyhisselâm

Kur'ân-ı kerîmde ismi geçen peygamberlerden. Yeryüzünde yaratılan ilk insan ve ilk peygamber, bütün insanların babası.

Tanım

Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki:

Muhakkak ki, Îsâ'nın hâli de (yâni babasız dünyâya gelişi de) Allah indinde, Âdem'in hâli gibidir. Allahü teâlâ onu topraktan yarattı, sonra ona "Ol" dedi, o da (can gelip) oluverdi.

Âyet-i kerîme · Âl-i İmrân sûresi · 59

Allahü teâlâ Âdem'i (aleyhisselâm) yeryüzünün her tarafından aldırdığı topraktan yarattı. Bu sebeple zürriyetinden siyah, beyaz, esmer, kırmızı renkte olanlar olduğu gibi, bâzıları da bu renklerin arasındadır. Bâzısı yumuşak, bâzısı sert, bâzısı hâlis ve temiz oldu.

Hadîs-i şerîf · Müsned-i Ahmed bin Hanbel

Çeşitli memleketlerden getirilen toprakları melekler su ile çamur yapıp, insan şekline koydu. Bu sûret Mekke ile Tâif arasında kırk yıl kalıp (salsâl) oldu. Yâni pişmiş gibi kurudu. Önce Muhammed aleyhisselâmın nûru alnına kondu. Sonra Muharrem'in onuncu Cumâ günü rûh verildi. Her şeyin ismi ve faydası kendisine bildirildi. Boyu ve yaşı kesin olarak bildirilmedi. Allahü teâlânın emri ile bütün melekler, Âdem'e doğru secde etti. İblis, kibirlenip, bu emre karşı geldi ve secde etmedi. Âdem aleyhisselâm kırk yaşında Firdevs adındaki Cennet'e götürüldü. Cennet'te yâhut daha önce Mekke dışında uyurken, sol kaburga kemiğinden hazret-i Havvâ yaratıldı. Allahü teâlâ onları birbirine nikâh etti. Yasak edilen ağaçtan unutarak önce Havvâ, sonra Âdem aleyhisselâm yedikleri için Cennet'ten çıkarıldılar. Âdem aleyhisselâm Hindistan'da Seylan (Serendib) adasına,Havvâ vâlidemiz ise, Cidde'ye indirildi. Âdem aleyhisselâm iki yüz sene ağlayıp yalvardıktan sonra, tövbe ve duâsı kabûl olup, hacca gelmesi emr olundu. Arafat ovasında Havvâ ile buluştu. Kâbe'yi yaptı.

Her sene hac yaptı. Arafat meydanında veya başka yerde, kıyâmete kadar gelecek çocukları belinden zerreler hâlinde çıkarıldı. Allahü teâlâ tarafından; "Ben sizin Rabbiniz değil miyim?" diye soruldu. Hepsi; "Evet Rabbimizsin" dedi. Sonra hepsi zerreler hâline gelip, beline girdiler. Sonra Şam'a geldiler. Burada çocukları oldu. Neslinden kırk bin kişiyi gördü. Bin beş yüz yaşında iken çocuklarına peygamber oldu. Çocukları çeşitli dillerde konuştu. Cebrâil aleyhisselâm kendisine on iki kere geldi. Oruç, her gün bir vakit namaz, gusül abdesti emredildi. Kendisine kitap verilip; fizik, kimyâ, tıp, eczâcılık, matematik bilgileri öğretildi. Süryânî, İbrânî ve Arabî diller ile kerpiç üstüne çok kitap yazıldı. Bir rivâyete göre iki bin yaşında iken Cumâ günü vefât etti. Hazret-i Havvâ da kırk sene sonra vefât etti. Kabirlerinin Kudüs'de veya Mina'da Mescid-i Hıf'de yâhut Arafat'da olduğu rivâyetleri vardır.

Söz · Nişancızâde ve Sa'lebî

Ek

Yeryüzünde yaratılan ilk insandır ve ilk Peygamberdir. Bütün insanların babasıdır. Çeşidli memleketlerden getirilen toprakları melekler su ile çamur yapıp, insan şekline koydu. Mekke ile Taif arasında kırk sene yatıp (Salsal) oldu. Pişmiş gibi kurudu. Önce Muhammed aleyhisselamın nuru alnına kondu. Sonra Muharremin onuncu Cuma günü ruh verildi. Herşeyin ismi ve faidesi bildirildi. Boyu ve yaşı kesin olarak bildirilmedi. Bir rivayetde boyu beşyüz zra [ikiyüzelli metre] idi. Cennetden çıkınca altmış zra oldu. Allahü tealanın emri ile, bütün melekler, Ademe doğru secde etdi. Meleklerin hocası olan İblis, emri dinlemedi. Secde etmedi. Kırk yaşında iken (Firdevs) adındaki Cennete götürüldü. Cennetde yahud daha önce, Mekke dışında uyurken sol kaburga kemiğinden, hazret-i Havva yaratıldı. Allahü teala, bunları nikah etdi. Cennetde, bin sene kadar yaşayıp, yasak edilen ağaçdan unutarak, önce Havva, sonra kendisi, buğday yidikleri için çıkarıldılar. Adem “aleyhisselam”, Hindistanda, Seylan (Serendip) adasına, Havva ise, Ciddeye indirildi. İkiyüz sene ağlayıp yalvardıkdan sonra, tevbe ve düaları kabul olup, hacca gelmesi emr olundu. Arafat ovasında, Havva ile buluşdu. Kabeyi yapdı. Her sene hac yapdı. Arafat meydanında veya başka meydanda, kıyamete kadar gelecek çocukları, belinden zerreler halinde çıkdı. (Ben sizin Rabbiniz değil miyim?) soruldu. Hepsi (Evet) dedi. Sonra, hepsi zerreler haline gelip, beline girdiler. Yahud, belinden yalnız kendi çocukları çıkdı. Her çocuğun belinden, bunun çocukları çıkdı. Böylece, herkes, kendi babasından zahir oldu. Sonra Şama geldiler. Burada yirmi defa ikiz evladı, bir defa da yalnız Şit “aleyhisselam” oldu. Neslinden kırkbin kişiyi gördü. Binbeşyüz yaşında iken evladına Peygamber oldu. Evladı çeşidli dil ile konuşdu. Cebrail “aleyhisselam” oniki kerre gelmişdir. Oruc, her gün bir vakt nemaz, gusl abdesti emr edildi. Kitab gelip, fizik, kimya, tıb, eczacılık, matematik bilgileri öğretildi. Süryani, İbrani ve Arabi diller ile kerpiç üstünde çok kitab yazıldı. Hiç sakalı yok idi. İlk sakalı çıkan Şit aleyhisselamdır. Çok güzel idi. Siyah saçlı, buğday renkli idi. Havva da böyle idi. Bir rivayete göre, ikibin yaşına gelince, onbir gün hasta olup, Cuma günü vefat etdi. Havva, kırk sene sonra Ciddede vefat etdi. Kabrleri, Kudüsde veya Minada mescid-i Hifde veya Arafatdadır. Hayatlarını bildiren rivayetler de çok farklıdırlar.

Kaynak: Dînî Terimler · 4 dk okuma

Bölüm: Dînî Terimler