Havariler

Fransızlar (Douze Apotres), Almanlar (Apostel), Müncid ise, (Resuller) diyor. Bunlar; 1- (Petrus) veya (Pierre) olup, asl ismi Kamusda (Şemun), Lexiconda (Simon), Müncidde ise (Siman) olarak yazılıdır. Çok kimseleri imana getirdi. Antakyada büyük bir mabed yapdı. Kırkıncı senede Romaya gitdi. Birkaç kerre Kudüse geldi. Altmışbeşde, Neron tarafından haça gerilerek idam edildi. Isa aleyhisselam sanarak (Yehuda)yı da böyle çarmıha germişlerdi. Papaların birincisi sayılmakdadır. Mezarı üzerine (Saint pierre) kilisesi yapılmışdır. Haziranın yirmidokuzunda yortusu yapılır. 2- (Andreas), Petrusun kardeşidir. (André) de denir. X şeklindeki çarmıha gerilerek öldürüldü. İkinci teşrinin [kasım] otuzunda yortusu yapılır. 3- (Yuhanna) olup, (Yahya) demekdir. Buna (Johannes), (Jean) ve (Jani) de denir. Ortodokslar (Juvan), İngilizler (John), ermeniler de (Ohannes) derler. Yüz senesinde Efesde ölmüşdür. Onikinci ayın yirmiyedisinde yortusu yapılır. 4- (Büyük Yakub)dur. İngilizler (James), Fransızlar (Jacque) diyor. Yuhannanın kardeşidir. Temmuzun yirmibeşinde yortusu yapılmakdadır. 5-(Filip), Anadoluda öldü. Mayısın birinci günü yortusu yapılmakdadır. 6- (Toma), yahud (Thomas), Iran ve Hind taraflarına gidip, oralarda şehid edilmiş, Urfaya getirilmişdir. Son ayın yirmibirinde yortusu yapılır. Barnabas İncilinde bunun ismi yazılı değildir. 7- (Bartelemi) veya (Bartolome), 71 senesinde Erzurumda şehid edildi. Ağustosun yirmidördünde yortusunu yaparlar. 8- (Matthias) veya (Mathias) olup, mürted olan ve Isa aleyhisselamın bulunduğu yeri yehudilere haber veren ve onun şekline çevrilerek çarmıha gerilen (Yudas İsharyot) [Yehuda]nın yerine, havariler tarafından havari seçilmişdir. Habeşe ve Irana gitmiş, 61 de Iranda şehid edilmişdir. Şubatın yirmidördünde yortusu yapılır. Isaaleyhisselamdan sekiz sene sonra, ondan işitdiklerini yazmış olan (Metta) [Matthaus=Mattieu] başka olup, havarilerden değildir ve yortusu eylülün yirmibirindedir. 9- (Küçük Yakub) veya (Jacque), altmışiki senesinde şehid edildi. Mayısın ilk günü yortusu yapılır. 10-(Simon) veya (Şemun), hazret-i Meryemin hemşiresinin oğlu olduğu ve yüzyedi senesinde şehid edildiği (Kamus)da yazılıdır. (Müncid)de buna (Siman)denilmekdedir. Yirmisekiz ekimde yortusu yapılmakdadır. 11- (Yehuda) veya (Yudas), küçük Yakubun kardeşidir. Yirmisekiz ekimde yortusu yapılmakdadır. 12-(Taddeus) [Thaddaus]un havari olduğu Markusun İncilinde yazılıdır. Lukanın İncilinde, bunun yerine, (Judas Yakobi) yazılıdır. Mettanın İncilinde ise (Lebbaus)denildiğini Knaurs Lexikon bildiriyor.

Isa aleyhisselamdan gördüklerini ve işitdiklerini doğru olarak yazmış olan (Barnabas), kendisinin oniki Havariden biri olduğunu bildiriyor. Halbuki hıristiyan kitablarında bunun yerinde Thomas yazılıdır. Isa aleyhisselamdan işitdik dediklerini yazmış olan (Marko) ve (Luka)nın Havari olmadıkları ve (Yuhanna)nın Havari olduğu bellidir.