Abdülhamid Han-ı
Osmanlı padişahlarının yirmiyedincisi ve islam halifelerinin doksanikincisidir. Sultan üçüncü Ahmedin oğlu, sultan dördüncü Mustafa ile, sultan ikinci Mahmudun babalarıdır.
1137 [m. 1725] de tevellüd etdi. 1187 [m. 1773] de halife oldu. 1203 [m. 1789] de vefat etdi. Sirkecide, dördüncü vakf hanı karşısında, köşedeki türbededir. Oğlu dördüncü Mustafa han da bu türbededir. Türbede, Yeni cami tarafındaki dıvardaki dolaba yerleşdirilmiş taşda Resulullahın mubarek ayaklarının izleri mevcuddur. Türbe yanındaki ince sanatlı olan sebili, cumhuriyyet devrinde Gülhane parkı kapısı karşısına nakl edilmişdir. Yerine üçüncü Selim han geçdi. Validesi Rabia sultanın ruhu için, [1192] de, Beğlerbeğinde, deniz kenarında, bir minareli cami yapdırdı. İkinci minaresini sultan Mahmud yapdırdı. Emirgan camiini de birinci Abdülhamid han yapdırmışdır. Eski ismi Emirgün idi. Çünki, dördüncü Murad han Revan [Erivan] kalasını feth edince, kala kumandanı Mirgün oğlu, afv diledi. Kabul edilip, şiilik propagandası yapmamak şartı ile, paşalık rütbesi ve ayrıca Emirganda bir seray kendine verildi. Mirgün oğlu burada kaldı. Fekat,sultan Murad vefat edince, yerine geçen kardeşi, sultan İbrahim han zemanında, kızılbaşlık propagandasına başlayıp, müslimanları aldatdığı görülünce, başı kesildi. Halk arasında kesikbaş denilen mezarda, işte bu hurufi babası yatmakdadır. Hurufiler ve mülhidler, bundan dolayı sultan İbrahime düşman oldular. Bu mubarek Türk sultanına deli İbrahim dediler. Gençler de, bu yalana ve uydurma hikayelere inanıyor. Bu temiz sultana ve afife zevcesi Turhan sultana bilmiyerek dil uzatıyorlar. Sultan İbrahim, amcası Mustafa hanın Ayasofyadaki türbesindedir. Emirgan korusu şimdi belediyenin olup halk için umumi bağçedir. 850 dönüm olup Mısr Hidivi İsmail paşanın bağçesi idi. Köşkü, tepededir. İsmail paşa, İbrahim paşanın oğlu olup, 1246 [m. 1830] da tevellüd ve 1313 [m. 1895] de vefat etdi. 1279 [m. 1863] da hidiv oldu. 1296 [m. 1879] da azl edildi. Yerine oğlu Tevfik paşa geçdi. Bu, yirmialtı yaşında idi. İngilizler bunun zemanında Mısrın idaresine karışdı. 1309 [m. 1892] da vefat etdi. Yerine oğlu Abbas Hilmi paşa geçdi. Onsekiz yaşında idi. Çubukludaki köşk ve koru bunun idi. Bunun yerine, 1332 [m. 1914] de İsmail paşanın oğlu Hüseyn Kamil paşa geçip, ittihadcılara karşı oldu. 1335 [m. 1917] de Mısrda vefat etdi. Yerine kardeşi Ahmed Füad geçip, 1340 [m. 1922] da, türklerden ayrılarak, devlet reisi demek olan melik adını aldı. 1354 [m. 1936] de vefat etdi. Yerine oğlu Faruk melik oldu ise de, 1371 [m. 1952] de, askeri ihtilal olarak yurd dışına çıkarıldı.
Kaynak: Dînî Terimler · Âlimler & Evliyâ · 2 dk okuma
Bölüm: Âlimler & Evliyâ