Celaleddin Muhammed Rûmi

604 [m. 1207] de Belh şehrinde tevellüd, 672 [m. 1273] de Konyada vefat etdi. Babası sultan-ül-Ulema Muhammed Behaeddin-i Veled büyük alim ve Veli idi. Daha çocuk iken babasının kalbindeki feyzlere kavuşdu. (Nefehat)da diyor ki, (Beş yaşında iken kiramen katibin meleklerini, Evliyanın ruhlarını ve sokakda dolaşan cinnileri görürdü.) Pederi, oğlu ile Hicaza, sonra Şama ve Konyaya geldi. Babası ölünce, oğlu ders verirdi. Önce Pederinin halifesi olan Seyyid Bürhaneddin Tirmüziden dokuz sene feyz aldı. Seyyid Bürhaneddin Kayseride medfundur. Bundan sonra, Şemseddin-i Tebrizi gelip irşad eyledi. Ney ve dümbelek çalmadı. Dönmedi, raks etmedi. Bunları, sonra gelen cahiller uydurdu. Divanında otuzbin, (Mesnevi)sinde kırkyedibin beyt vardır. Farisidirler. Türkce şerhleri çokdur. Oğlu Behaüddin Ahmed sultan Veled, 712 [m. 1311] de Konyada vefat etdi. Torunlarına çelebi denir. Yerine Husameddin Çelebi ve sonra oğlu sultan Muhammed Burhaneddin Veled çelebi halife oldu. Nakşibendi tarikatinin büyüklerinden Abdüllah-i Dehlevi hazretleri, (Üç kitabın eşi yokdur. Bunlar, (Kuran-ı kerim) ve (Buhari-i şerif) ve Celaleddin-iRuminin (Mesnevi)sidir) buyurdu. Yani, Evliyalık yolunun kemalatını bildiren kitabların en üstünü (Mesnevi)dir. Evliyalık ve nübüvvet yollarının kemalatını ve inceliklerini bildirmekde ise, imam-ı Rabbaninin (Mektubat)ının eşi yokdur. Görülüyor ki, tesavvuf büyükleri, birbirlerini sever ve överlerdi. Abdüllah-ı Dehlevi hazretleri, yüzyedinci mektubda buyuruyor ki, (Mollayı Rum, Evliyanın büyüklerinden ve Ehl-i sünnet ve cemaat alimlerinden idi.)