Cemaleddin-i Efgani

1380 [m. 1960] de Fransada basılan, fransızca (Les franco-maçons) kitabının yüzyirmiyedinci sahifesinde, (Mısrda kurulan mason localarının başına Cemaleddin Efgani ve ondan sonra Muhammed Abdüh getirildi. Bunlar, müslimanlar arasında masonluğun yayılmasına çok yardım etdiler) diyor. Bu sahifesinde, bir şarklının mason locası başkanlık elbisesi ile büyük bir resmi de vardır. Erzurum üniversitesi profesörlerinden M.Kaya Bilgegil (Ziya paşa) adındaki kitabında, Ziya paşanın ve Cemaleddin-i Efganinin mason olduklarını yazmakdadır. Bütün masonlar gibi, çeşidli kılıklara girerek, islamiyyeti içerden yıkmağa çalışmışdır. 1254 [m. 1838] de Efganistanda tevellüd ve 1314 [m. 1897] de İstanbulda vefat etdi. Din bilgisi azdı. Zındıkların kitablarını okuyarak dinden çıkmışdır. Bir aralık ruslar tarafından satın alınarak, ana vatanı olan Efganistana karşı casusluk yapdı. Dinine ve vatanına hiyanet etmekden çekinmedi. İngiliz masonları ile de işbirliği yaparak zengin oldu ise de, Osmanlı şeyh-ül-islamı Hasen Fehmi efendi, onun cahilliğini ve zındıklığını ortaya koydu. (Faideli Bilgiler) kitabında hal tercemesi uzun yazılıdır. 1944 senesinde, kemikleri, İstanbuldan, Kabile nakl edildi. Abdüh ismine bakınız!