Osman Gazi

Osman han, Osmanlı devletinin kurucusudur. 656 [m. 1257] da Söğüdde tevellüd, 726 [m. 1326] da Söğüdde vefat etdi. Bursadadır. 680 [m. 1281] de babası Ertuğrul beğ vefat edince yerine geçdi. İnegölü, Karacahisarı rumlardan aldı. 699 [m. 1299] da Konyadaki Selçuk sultanı üçüncü Alaüddin Keykubad, Gazan hana esir olunca, Yenişehrde Osmanlı devletini kurdu. Cesur, zeki ve tam bir müsliman idi. Çok cömerd idi. Şeyh Edebali hazretlerinin kızı ile teehhül edip, bundan Alaüddin paşa oldu. Ömer beğin kızı Bala hatundan da sultan Orhan oldu. Konya Selçuki sultanı Alaüddin şahın altıyüzseksensekiz [688] senesinde sultan Osmana gönderdiği takdir ve iltifat ve nasihatlerle dolu uzun mektubu ve sultan Osmanın edeb ve nezaket dolu cevabı, (Mirat-i kainat) kitabında yazılıdır. Ömrü, rum kafirleri ile savaşmakla ve islamiyyeti yaymakla geçdi. Müslimanları rahata, huzura kavuşdurmak için çalışdı. Vefat edeceği zeman, oğlu Orhan beğe gönderdiği vasıyyetnamesi, islamiyyete olan sevgi ve saygısını ve türk milletinin rahat ve huzurunu düşündüğünü ve insan haklarına olan gönülden bağlılığını açıkça bildirmekdedir. Vasıyyetnamenin özü şöyledir:(Allahü tealanın emrlerine muhalif bir iş işlemiyesin! Bilmediğini islam ulemasından sorup anlıyasın! İyice bilmeyince bir işe başlamıyasın! Sana itaat edenleri hoş tutasın! Askerine inamı, ihsanı eksik etmiyesin ki, insan ihsanın kulcağızıdır. Zalim olma! Alemi adaletle şenlendir. Ve Allah için cihadı terk etmiyerek beni şad et! Ulemaya riayet eyle ki, ahkam-ı islamiyye işleri nizam bulsun! Nerede bir ilm ehli duyarsan, ona rağbet, ikbal ve hilm göster! Askerine ve malına gurur getirip, islamiyyet ehlinden uzaklaşma! Bizim mesleğimiz Allah yoludur ve maksadımız Allahın dinini yaymakdır. Yoksa, kuru gavga ve cihangirlik davası değildir. Sana da bunlar yaraşır. Daima herkese ihsanda bulun! Memleket işlerini noksansız gör! Hepinizi Allahü tealaya emanet ediyorum.) Osmanlı sultanları, bu vasıyyetnameye candan sarılmış, devletin altıyüz sene hiç değişmiyen anayasası olmuşdur.