Veliyyullah Dehlevi

Mevdudinin yazdığı gibi, mezhebsiz değildir. Ehl-i sünnet alimi idi. (Faideli Bilgiler) kitabına bakınız! Büyük Veli, Mazher-i Can-ı Canan buyurdu ki, (Şah Veliyyullah derin hadis alimidir. Marifet esrarının tahkikinde ve ilmin inceliklerini bildirmekde, yeni bir çığır açmışdır. Bütün bu bilgileri ve üstünlükleri ile birlikde, doğru yolun alimlerindendir.) Çok kitab yazdı. Eserleri Pakistanda yeniden basılmakdadır. Şiilere karşı (Kurretül ayneyn fi tafdil-i şeyhayn) ve (İzale-tül hafa an hilafet-il-hulefa) kitablarından birincisi türkçe kısaltılarak (Müslimanların iki gözbebeği) adı ile (Eshab-ı kiram) kitabının içinde, 1394 [m. 1974] de İstanbulda neşr edilmişdir.

Şah Veliyyullah-ı Dehlevinin dört oğlu oldu. Birincisi, Şah AbdülAziz [1159-1239] olup, hal tercemesi altıncı sırada bildirilmişdir. Bunun kızının oğlu Muhammed İshak bin Muhammed Efdal, Nezir Hüseyn Dehlevinin hocasıdır. (1262 [m. 1845]). (Mesail-i erbain) kitabı, vehhabi olduğunu gösteriyor. Şah Refiuddin (1163-1233) ile Şah Abdülkadir (vefatı 1230) de büyük alim idiler. Dördüncü oğlu Şah Abdülgani (vefatı 1227) genç iken vefat etdi. Bunun oğlu Şah İsmail 1195 [m. 1781] de Delhide tevellüd etdi. Büyük ehl-i sünnet alimi olan dedesinin yolundan ayrılarak vehhabi oldu. Vehhabilik inançlarının Hindistanda yayılmasına önderlik yapdı. Bu fitnenin başı olan Muhammed bin Abdülvehhab-ı Necdinin (Kitab-üt-tevhid)ini urdu diline terceme ederek (Takviyet-ül iman) ismi ile basdırdı. Böylece, vehhabiliğin Hindistanda yayılmasına önayak oldu. 1396 [m. 1976] da Pakistanda, farisiye terceme edilip, (Takvim-ül beyan) ismi ile basdırıldı. (Sırat-ı müstekim) ve başka kitablar da neşr etdi ise de, ehl-i sünnet alimlerinin “rahmetullahi teala aleyhim ecmain” reddiyyeleri karşısında, 1243 [m. 1828] senesinde Pişavur şehrine kaçdı. Müslimanlara önder olmak düşüncesi ile, orada Sih (Sikhs)lere cihad ilan etdi. Çok müslimanın telef olmasına sebeb oldu. Kendisi de bu harbde, 1246 [m. 1831] tarihinde öldürüldü. Dedesinin şöhretine aldanarak, bunun tuzağına düşmüş olanlardan Abdüllah-ı Gaznevi ve Nezir Hüseyn Dehlevi ve Muhammed Sıddık Hasen han Pühüvali ve Reşid Ahmed Kenkühi ve Diyobend şehrindeki medresenin bazı hocaları, vehhabiliğe kendi düşüncelerini de karışdırıp, kitablar neşr ederek, Hindistanda vehhabilik ismi altında, yeni bir çığır açdılar. Vehhabiler, islamiyyeti içerden yıkmak için ve sapık düşüncelerini bütün islam memleketlerine yaymak için, şimdi (Rabıtat-ül-alem-il-islami) teşkilatı tesis etdiler. Her memleketde, bilhassa Afrikada cahil din adamlarını aldatarak satın alıyorlar. Bu din adamları, bunların sapık kitablarını kendi dillerine terceme edip parasız dağıtıyorlar. Böylece, islamiyyetin kalası olan, Ehl-i sünnet mezhebini içerden yıkmağa çalışarak islam düşmanlarının ekmeklerine yağ sürüyorlar.