Yekdest

Yolda eşkıyalar basıp mallarını aldılar ve sol kolunu kesdiler. Çok üzüntülü Serhend şehrine geldi. 1069 [m. 1658] senesinde Muhammed Masum-i Farukinin hizmeti ile şereflendi. Onbir sene kahvesini pişirdi. Sonra hilafet verilip Mekke-i mükerremede irşada emr olundu. Otuzdokuz sene bu vazifeyi yapdıkdan sonra 1119 [m. 1707] da Mekkede vefat etdi. Şeyh Ahmed Yekdest hazretlerinin çok talebesi vardır. Bunlardan biri, Muhammed Emin Tokadi hazretleridir. Bir talebesi de, Eğrikapı dahilinde Emir Buhari mescidi tekkesindeki tatar Ahmed efendidir.1156 [m. 1743] da vefat etmişdir. Bu mescid, İvez paşa camiinden Ayvanseraya inerken sağda sed üzerinde olup, 1384 [m. 1964] de kasden yakılmış, dört dıvarı ve mihrabı dışındaki tatar Ahmed efendinin ve başka birkaç taş kabr kalmışdır. Ahmed Yekdestin bir talebesi de, seyyid Abdülhakim efendi hazretlerinin ikamet etdiği, İdris köşkü civarındaki evi, Kaşgari tekkesini ve camii yapdıran, hacı Murteza efendi olup, hesab uzmanı idi. 1160 [m. 1747] da vefat etmişdir. Bu tekkenin bağçesinde medfundur. Bunları 1158 [m. 1745] de yapdırmışdır. Tekkenin ilk şeyhi olan Abdüllah-i Kaşgari, ondört sene sonra 1174 [m. 1760] de vefat etmişdir. Birinci sultan Mahmud zemanındaki altmışüçüncü şeyh-ül-islam seyyid Mustafa efendi de, 1112 [m. 1699] de Ahmed Yekdest hazretlerine intisab etmişdir. 1090 [m. 1678] da tevellüd ve 1158 [m. 1745] de vefat edip Üsküdarda medfundur. 1157 [m. 1744] de, Eyyub Nişancasında şeyh-ül-islam tekkesini ve mescidini yapdırdı. Bu mescid kapısında ve ayrıca Sarachanede birer çeşmesi vardır. Ahmed Yekdestin bir halifesi de dördüncü Muhammed hanın baş çuhadarı Kahraman ağadır. 1147 [m. 1734] de vefat eden tarihci Muhammed Raşid efendi, bunun halifesi Emir ağaya mensubdur. İki cild tarih kitabı çok kıymetlidir. Kahraman ağanın bir halifesi de, Enderunlu Sührab efendi olup, sonra Abdülgani Nablüsiden de feyz almışdır. Üsküdarda Aziz Mahmud-i Hüdai tekkesindeki mürşidlerden Mudanyalı zade Muhammed Revşen efendi, Sührab efendiden feyz almışdır. Ahmed Yekdestin halifelerinden biri, kadi Zıyaüddin efendi, biri de ruznameci başı Muhammed Kumul beğdir. 1132 [m. 1719] de vefat etmişdir. Fındıklıda sahilde molla Çelebi camii yanında, 1121 [m. 1708] de vefat eden şeyh-ül-islam Muhammed Sadık efendinin kabri yanındadır. Sadık efendi, kırksekizinci şeyh-ül-islam olup, ikinci Ahmed han zemanında, 1105 [m. 1691] de şeyh-ül-islam olmuş, dokuz ay sonra, ikinci Mustafa han tarafından azl edilmişdir. Üçüncü Ahmed han zemanında tekrar şeyh-ül-islam yapılmış, ihtiyar olduğundan bir sene sonra azl edilmişdir. Bu camii yapdıran Molla Muhammed Çelebi, İstanbul kadisı [hakimi] idi. 998 [m. 1590] de vefat etdi. Eyyubde Defterdar caddesi ile Kızılmescidden gelen yolun kesişdiği yerde büyük türbededir. Ahmed-i Yekdestin bir talebesi de, 1117 [m. 1704] de vefat edip, Karaca Ahmed kabristanında defn edilen Muhammed Semerkandidir. Bir talebesi de, Dar-üs-seade ağası [yani İstanbul valisi] Beşir ağadır. Bu isme bakınız!