Hutbe

Tanım

Hitâbe, nutuk, konuşma, vâz. Cumâ namazlarından evvel, bayram namazlarından sonra hatîbin (imâmın) minber denilen yüksekçe yerde cemâate karşı okuduğu Allahü teâlâya hamd, Resûlullah'a salât ve selâm ve mü'minlere nasihat ve duâdan ibâret bir ibâdet.

İbâdet, emirleri yapmak demektir. Kur'ân-ı kerîmi ve hutbeyi okumak ibâdettir.

Cumâ ve bayramda hutbeyi kısa okumak sünnettir.

Hutbede dört büyük halîfenin (hazret-i Ebû Bekr, Ömer, Osman, Ali (radıyallahü anhüm) adını yüksek sesle söylemek Ehl-i sünnet olmanın alâmetidir (işâretidir).

Hutbe okunurken yer değiştirmek, yanındakilere sıkıntı vermek haramdır.

Hazret-i Ömer'in bir hutbesi şöyledir:

Ey insanlar! Kur'ân-ı kerîmi öğreniniz. O'nunla amel ediniz (emir ve yasaklarına uyunuz).

Ömer bin Abdülazîz'in ilk hutbesi:

Ey insanlar! İçinizi (kalbinizi) düzeltiniz ki, dışınız da (işleriniz de) düzelsin. Âhiretinizi iyi yapın ki, dünyânız da iyi olsun.

Kudüs'ün fethinde büyük âlim İbn-i Zekî'nin hutbesi şöyledir:

Ey cemâat! Allahü teâlânın dînine yardım ediniz. Bu yoldaki hizmeti fırsat biliniz. Şunu iyi biliniz ki, işler netîcelerine göre kıymet kazanır. Allahü teâlâ, emirlerine ve yasaklarına uyma husûsunda bize ve size yardım eylesin. Allahü teâlâ size yardım ederse sizi kim yenebilir. Eğer size yardım etmez, yalnız bırakırsa, size yardıma kimin gücü yetebilir?

Ek

(Fetava Ulemail-Hind) kitabı, Hindistanda bulunan İslam alimlerinin cuma nemazının hutbesi hakkında verdikleri dört fetvadır. Arabi lisanı kullanılmayan memleketlerdeki vehhabiler, hutbeleri, kendi lisanlarındaki tercemeleri ile birlikde okuyorlar. Kadınları da cuma nemazı kılmağa zorluyorlar. Bu kitabdaki dört fetvada, vehhabilerin bu hareketlerinin yanlış olduğu ve kitabın sonunda, televizyonda görülen ve radyoda sesi işitilen imama uyarak kılınan nemazın sahih olmadığı ve diğer bazı fetvalar bildirilmekdedir.